uzluga.ru
добавить свой файл
1
Ф КГМУ 4/3-04/01

ИП №6 УМС при КазГМА

от 14 июня 2007 г.


КАРАГАНДИНСКИЙ ГОСУДАРСТВЕННЫЙ МЕДИЦИНСКИЙ

УНИВЕРСИТЕТ


Кафедра биологической химии


ЛЕКЦИЯ


Тема: «ВРЕДНЫЕ ПАРЫ И ГАЗЫ. ОКСИД УГЛЕРОДА. ТОКСИЧНОСТЬ. ТОКСИКОКИНЕТИКА. КЛИНИЧЕСКАЯ ДИАГНОСТИКА. МЕТОД ГИПЕРБАРИЧЕСКОЙ ОКСИГЕНАЦИИ В КОМПЛЕКСЕ МЕТОДОВ ДЕЗИНТОКСИКАЦИОННОЙ ТЕРАПИИ».


Дисциплина Токсикологическая химия


Специальность 051103 - Фармация

Курс IV

Время (продолжительность) 50 минут


Караганда 2010 г.


Утверждена на заседании кафедры

«____» ____________________ 2010 г. Протокол № ____


Заведующий кафедрой ________________ д.б.н., проф. Муравлёва Л.Е.


Тақырыбы: Зиянды газдар мен булар.Көміртегі тотығы.Уыттылығы. . Токсикокинетикасы. Клиникалық диагностикасы. Дезинтоксикациялық терапия әдістері кешеніндегі гипербариялық оксигенация әдісі..

Мақсаты:Пестицидтерді химия токсикологиялық талдаудың жалпы және жекелеген әдістерімен,жалпы сипатымен, жіктелуімен таныстыру

Дәріс жоспары:

  1. Көміртегі тотығымен жіті улану. Көміртегі тотығымен улану ауырлығы дәрежесі бойынша дамуы экологиялық факторлары.

Көміртегі тотығы ,иіс газы,түссіз және иіссіз, жамылғы және қабырға арқылы тез өтеді, бұл кезде иісті қоспалар жоғалады,ауамен қоспасы жарылыс береді. 0°С және қысым 760 мм сынап бағ.салыс.тығ. 0,96.Суда аз ериді.Ауада көк жауынмен жанады және 67,7 ккал/моль бөлінеді.

СО улану жиі кездеседі және кәсіби, тұрмыстық болып бөлінді.Тұрмыстық улануға тұрмыс газының авариялық ағысы, пештің дұрыс жанбауы,өрт және өзіне өзі қол салу жатады

Токсикокинетикасы.Ағзаға СО тыныс жолдарымен ғана түседі.Адам үшін уытты дозасы 3х10-3 г/л /сағат болып табылады.Өлік қандағы HbСО мөлшері 0,05-0,08 г/ л.

Улану кезінде СО эритроциттер гемоглобинімен байланысады.Созылмалы және қайталанып улану кезінде гемоглобиндік емес темір мөлшері жоғарлайды және бауырда бүйректерде жинақталады 25% мөлшері миокард пен бұлшық еттерде болады. Қандағы HbСО және бұлшықеттердегі МbСО арасында белгілі тәуелділік болады. СО ағзада тыныс жолы арқылы ,тері арқылы және зәрмен темірдің кешенді қосылыстары түрінде шығарылады

Токсикодинамикасы. СО әсерінің механизмі - HbСО тұрақты қосылысының түзілуі.СО темірмен өте жақсы байланысады.Сондықтан ол гемоглобин құрамындағы оттегіні ығыстырып карбогемоглобин түзеді.Бұл оттегіні тасымалдануын бұзады және гипоксия дамиды.СО қанға ғана емес жасушаларға да уытты әсер етіп ұлпалық биохимиялық жүйеге зақым келтіреді.Орталық жүйке жүйесінің әсіресе ми қыртысының сезімталдығы аса жоғары.

Сот медициналық сараптама .Оқиға болған жерді тексеру алдында ғимараттағы СО концентрациясы өлшенеді.Көлікке байланысты улану кезінде зардап шеккен адамның көліктегі орны белгіленеді.

Улану диагностикасы үшін ен құнды мәліметтер СМЭ кезінде алынады.Сырттай бақылау кезінде өліктің шіру дамуының өзгерістері анықталады.Терісі ,кілегейлі бөліктері ашық қызғылт немесе малина түстес болады ,оны цианидтермен улану және тонған кездегі тері түсі өзгеруімен шатастыруға болмайды.

СО уланудың негізгі диагностикалық белгілері ХТА нәтижелері болып табылады:қандағы HbСО и МbСО белгілі мөлшерін анықтау 10% (қалыптың жоғ.шегі). Қандағы HbСО қалыпты мөлшері - 1,5-3,1%.Улану кезінде оның қандағы деңгейі 50-80-100%.

Атмосферада өлік ұзағ болғанда СО мөлшері 15-20% СО, қан тамырлары мен жүректе HbСО мөлшері көбеймейді.Атмосферада СО мөлшері 20-25% болса, HbСО өкпедегі қанда ғана түзіледі.

HbСО және МbСО тұрақты өлікте ұзақ уақыт сақталуы мүмкін .

В зависимости от содержания HbCO мөлшеріне байланысты симптомдары:бас ауруы,көру бұзылысы,ентігу,жүрек тұсындағы ауырсыну ,бастың айналуы ,лоқсу,бұлшықеттердің босансуы,ақыл естің шатасуы.

HbСО анықтау. Қанда бұлшықеттерде СО анықтау оның физикалық,химиялық қасиеттері өзгерістеріне негізделген сапалық реакциялармен байланысты.Сандық анықтау ФЭК и СФ, ГЖХ көмегімен жүзеге асырылады

ХТА объектілері: Ірі терең тамырларда алынған 1-10 мл сұйытылмаған қан ,кептірілген қан немесе қан таңбасы,10-15 гр бұлшықет.

Қанда СО анықтау. А. Спектроскопиялық әдіс.Ол гемоглобин және оның туындыларның белгілі ұзындықтағы жарық толқындарын сіңіру қасиеттеріне негізделген.СМЕ зерттеулер үшін микроспектроскоптарды қолданады. HbO көріну бөлігінде екі сіңіру жолағы болады 589-577 и 556-536 нм,тотықсызданған Hb 596-543 нм, HbCO 579-564 және 536-523 нм.

Қан спектр бөлігінде жасыл және сары сіңіру жолақтары көрінге дейін сұйылтылады. Фраунгофера D және Е сызықтары арасы.Бұл сызықтар HbО сәйкес келеді. Өлікті зерттеген кезде қан жеткізілмеген жағдайда оны бауырдан сығып алады.Салыстыру үшін өгіз бауырын алып оның қаның сығып алады.Сумен араластырады және шайқап спектрды бақылайды.

(NH4)23 қосқан кезде HbО тотықсызданады. Біршама уақыттан соң екі сызық орнына бір жалпақ жолақ пайда болады,бұрынғы екі жолақ арасында. Құрамында СО бар қан спектроскопиясы кезінде HbСО сәйкес екі жолақ көрінеді және олар HbО жолақтармен ұқсас болады. Сульфид аммоний қосқанда HbСО екі жолақ өзгермейді. Уланған кезде қан толығымен СО қанықпайды,өлік қанында HbСО мен бірге HbО біршама мөлшері болады.

Б. Хим.әдіс. 1. 2-5 мл зерттелетін қан және жануар бауыры жүз мл сумен сұйылтылады. Қан HbСО бірге ашық қызыл түсті болады.Бақылау қоңырқай .

Сұйылтылған сынамаға + 1тең көлемде 30% NaOH :СОқанмен бірге қызғылт түсін сақтайды,ал бақылау жасыл қара түске өзгереді. 2. 3 көлем 1% танин және араластырады: СО қанмен бірге бастапқы түсі сақталады,бақылау сұр түске өзгереді. 3. Тең көлемде 20% ферроцианид калий және 2 мл сұй. 1:2 сірке қышқылы , СО қанмен бірге бастапқы түсі сақталады,бақылау қарайады.

Қорғасын ацетатының ерітіндісі 5 бөлігімен араласқан бақылау қара жасыл түсті.

В. СФ-анықтау HbСО (Ф.А.Иванова и И.А.Гофман). 0,1 мл қан+ 10 мл 0,4% аммиак, 1 см кюветаға құйады және өлшейді 578 и 564 нм. Қанда HbСО мөлшерін формула бойынша есептейді: HbСО = (1,7-D578/D564)/(1,7-0,75)x100. Талдау уақыты - 3-5 мин, сұй.қан 10-12с.сақталады.

Г. Фотометриялық анықтау HbСО (Jerzykowski et al.). 0,05-0,1мл қан + 5-10 мл 0,1% аммиак. Араластырмай ,бір пипеткамен жұмыс істеу керек.Сынаманы бірден қақпақпен жабады. 0,5 мл ерітіндіні кюветаға орналастырып жабын шынымен жабады.Салыстыру кюветаға аммиак еріт.енгізеді ,530 және 470 нм өлшейді. Е530/Е470=Q бойынша есептейді. Процент HbСО анықтайдыHbСО = (97,5Q-100)/(0,0955Q+0,342).Сынама уақыты - 10 мин.


Әдебиет:

  1. Руководство по судебно-медицинской экспертизе отравлений. Под ред. Бережного Р.В. М., Медицина, 1981.- 400с.

  2. Основы аналитической токсикологии, Женева, ВОЗ, 2001.-С.456с.

  3. Гадаскина И.Д., Гадаскина Н.Д., Филов В.А. Определение промышленных неорганических ядов в организме. Л., «Медицина», 1975, 288 с.

  4. 1 Токсикологическая химия: учебник / под ред. Т.В. Плетеневой. – 2-ое изд. – М., 2008. – 512 с.

  5. Токсикологическая химия: метаболизм и анализ токсикантов: учебное пособие + СD/ под ред. Н.И. Калетиной. – М., 2008. – 1016 с.


Бақылау сұрақтары (кері байланыс)

    1. СО өлімге дейін уланудың негізгі симптомдары қандай?

    2. Қайда СО мен улану мүмкіндігі жоғары болады?

    3. Қандағы карбоксигемоглобиннің сақталу мерзімін көрсетіңіз.



Ф КГМУ 4/3-04/01

ИП №6 УМС при КазГМА

от 14 июня 2007 г.


КАРАГАНДИНСКИЙ ГОСУДАРСТВЕННЫЙ МЕДИЦИНСКИЙ

УНИВЕРСИТЕТ


Кафедра биологической химии


ЛЕКЦИЯ


Тема: «МЕТОДЫ ОБНАРУЖЕНИЯ И КОЛИЧЕСТВЕННОГО ОПРЕДЕЛЕНИЯ В КРОВИ КАРБОКСИГЕМОГЛОБИНА».


Дисциплина Токсикологическая химия


Специальность 051103 - Фармация

Курс IV

Время (продолжительность) 100 минут


Караганда 2010 г.


Утверждена на заседании кафедры

«____» ____________________ 2010 г. Протокол № ____


Заведующий кафедрой ________________ д.б.н., проф. Муравлёва Л.Е.


Тақырыбы:Қанда карбоксигемоглобинді анықтау әдістері.

Мақсаты:көміртегі (II)тотығы ХТА таныстыру.

Дәріс жоспары:

1. Карбоксигемоглобинді анықтау.

  1. Фтор қосылыстары токсикологиясы және химия токсикологиялық талдау.


HbСО анықтау. Қанда бұлшықеттерде СО анықтау оның физикалық,химиялық қасиеттері өзгерістеріне негізделген сапалық реакциялармен байланысты.Сандық анықтау ФЭК и СФ, ГЖХ көмегімен жүзеге асырылады

ХТА объектілері: Ірі терең тамырларда алынған 1-10 мл сұйытылмаған қан ,кептірілген қан немесе қан таңбасы,10-15 гр бұлшықет.

Қанда СО анықтау. А. Спектроскопиялық әдіс.Ол гемоглобин және оның туындыларның белгілі ұзындықтағы жарық толқындарын сіңіру қасиеттеріне негізделген.СМЕ зерттеулер үшін микроспектроскоптарды қолданады. HbO көріну бөлігінде екі сіңіру жолағы болады 589-577 и 556-536 нм,тотықсызданған Hb 596-543 нм, HbCO 579-564 және 536-523 нм.

Қан спектр бөлігінде жасыл және сары сіңіру жолақтары көрінге дейін сұйылтылады. Фраунгофера D және Е сызықтары арасы.Бұл сызықтар HbО сәйкес келеді. Өлікті зерттеген кезде қан жеткізілмеген жағдайда оны бауырдан сығып алады.Салыстыру үшін өгіз бауырын алып оның қаның сығып алады.Сумен араластырады және шайқап спектрды бақылайды.

(NH4)23 қосқан кезде HbО тотықсызданады. Біршама уақыттан соң екі сызық орнына бір жалпақ жолақ пайда болады,бұрынғы екі жолақ арасында. Құрамында СО бар қан спектроскопиясы кезінде HbСО сәйкес екі жолақ көрінеді және олар HbО жолақтармен ұқсас болады. Сульфид аммоний қосқанда HbСО екі жолақ өзгермейді. Уланған кезде қан толығымен СО қанықпайды,өлік қанында HbСО мен бірге HbО біршама мөлшері болады.

Б. Хим.әдіс. 1. 2-5 мл зерттелетін қан және жануар бауыры жүз мл сумен сұйылтылады. Қан HbСО бірге ашық қызыл түсті болады.Бақылау қоңырқай .

Сұйылтылған сынамаға + 1тең көлемде 30% NaOH :СОқанмен бірге қызғылт түсін сақтайды,ал бақылау жасыл қара түске өзгереді. 2. 3 көлем 1% танин және араластырады: СО қанмен бірге бастапқы түсі сақталады,бақылау сұр түске өзгереді. 3. Тең көлемде 20% ферроцианид калий және 2 мл сұй. 1:2 сірке қышқылы , СО қанмен бірге бастапқы түсі сақталады,бақылау қарайады.

Қорғасын ацетатының ерітіндісі 5 бөлігімен араласқан бақылау қара жасыл түсті.

В. СФ-анықтау HbСО (Ф.А.Иванова и И.А.Гофман). 0,1 мл қан+ 10 мл 0,4% аммиак, 1 см кюветаға құйады және өлшейді 578 и 564 нм. Қанда HbСО мөлшерін формула бойынша есептейді: HbСО = (1,7-D578/D564)/(1,7-0,75)x100. Талдау уақыты - 3-5 мин, сұй.қан 10-12с.сақталады.

Г. Фотометриялық анықтау HbСО (Jerzykowski et al.). 0,05-0,1мл қан + 5-10 мл 0,1% аммиак. Араластырмай ,бір пипеткамен жұмыс істеу керек.Сынаманы бірден қақпақпен жабады. 0,5 мл ерітіндіні кюветаға орналастырып жабын шынымен жабады.Салыстыру кюветаға аммиак еріт.енгізеді ,530 және 470 нм өлшейді. Е530/Е470=Q бойынша есептейді. Процент HbСО анықтайдыHbСО = (97,5Q-100)/(0,0955Q+0,342).Сынама уақыты - 10 мин.

Әдебиет.

  1. Руководство по судебно-медицинской экспертизе отравлений. Под ред. Бережного Р.В. М., Медицина, 1981.- 400с.

  2. Основы аналитической токсикологии, Женева, ВОЗ, 2001.-С.456с.

  3. Гадаскина И.Д., Гадаскина Н.Д., Филов В.А. Определение промышленных неорганических ядов в организме. Л., «Медицина», 1975, 288 с.

  4. 1 Токсикологическая химия: учебник / под ред. Т.В. Плетеневой. – 2-ое изд. – М., 2008. – 512 с.

  5. Токсикологическая химия: метаболизм и анализ токсикантов: учебное пособие + СD/ под ред. Н.И. Калетиной. – М., 2008. – 1016 с.



Бақылау сұрақтары (кері байланыс)

1.СО өлімге дейін уланудың негізгі симптомдары қандай?

2.Қайда СО мен улану мүмкіндігі жоғары болады?

3.Қандағы карбоксигемоглобиннің сақталу мерзімін көрсетіңіз.